Leggen je kippen minder, hebben ze een bleke kam en willen ze 's avonds niet op stok?
Vaak is bloedluis de boosdoener. Deze kleine mijt leeft verstopt in het kippenhok en klimt alleen 's nachts op de kippen om hun bloed te zuigen. Daarom behandel je op twee fronten, het dier en zijn hok, en dat gedurende enkele weken. Hier is de methode, zonder vakjargon.
⚡ In 20 seconden
✔ Het is geen echte luis: het is een mijt (Dermanyssus gallinae) die zich overdag in de kieren van het hok verstopt en 's nachts steekt.
✔ Alleen de kippen behandelen is niet genoeg: het grootste deel van de populatie leeft in het hout, de zitstokken en de legnesten.
✔ Het juiste ritme: grondig schoonmaken, daarna kippen en hok behandelen, 3 keer herhalen met ongeveer 7 dagen tussenpauze om de cyclus te doorbreken.
✔ Het kan zonder chemisch insecticide: dimeticon op de kippen, diatomeeënaarde in het hok.
Hoe weet je of je kippen bloedluis hebben?
De bloedluis (rode vogelmijt) is 0,7 tot 1 mm groot. Nuchter is hij grijswit; volgezogen wordt hij donkerrood. Overdag zit hij verstopt in de kieren van het hok (onder de zitstokken, naden van planken, legnesten, strooisel) en 's nachts komt hij tevoorschijn om de dieren te steken.
Omdat je hem overdag zelden op de kippen ziet, blijft een besmetting vaak onopgemerkt tot de dieren tekenen van vermoeidheid vertonen.
Waarschuwingssignalen
- Bleke kam en lellen (teken van bloedarmoede), vermoeide, minder actieve kippen.
- Minder eieren.
- Kippen die niet meer het hok in willen of 's avonds niet op stok gaan.
- Beschadigde veren, verenpikken, jeuk.
- Een grijs poeder (uitwerpselen van mijten) onder de zitstokken en in de hoeken.
De avondtest, in 2 minuten
Een uur na het donker worden haal je met een zaklamp een wit tissue of papier onder de zitstokken en langs de naden. Rode strepen bij het fijndrukken = volgezogen bloedluizen. Een andere methode: leg een stuk golfkarton of een opengesneden buisje een paar dagen onder een zitstok en schud het daarna uit boven een wit vel: de mijten verstoppen zich erin.
Waarom één behandeling nooit werkt
De bloedluis doorloopt 5 stadia: ei, larve, twee nimfstadia en volwassen mijt. Een vrouwtje kan tijdens haar leven tot 300 eitjes leggen. Bovenal is de volledige cyclus zeer snel bij warm weer:
| Temperatuur in het hok | Duur van de volledige cyclus (ei → volwassen) |
|---|---|
| 25 tot 30 °C (zomer) | 7 tot 10 dagen |
| 20 °C | 14 tot 17 dagen |
| 15 °C | ongeveer 28 dagen |
| Onder 9 °C | De ontwikkeling stopt (maar de mijten overleven) |
Twee praktische gevolgen: (1) een product dat je vandaag aanbrengt, bereikt de eitjes niet die over enkele dagen uitkomen; daarom moet je de behandeling met ongeveer 7 dagen tussenpauze minstens 3 keer herhalen; (2) een volwassen mijt kan maandenlang zonder bloedmaaltijd overleven (volgens sommige bronnen tot 9 maanden): een hok dat leeg heeft gestaan, is dus niet per se schoon.
Welk product waarvoor? De keuzetabel
Je combineert een product op de kippen (tegen de mijten op het dier) met een product in het hok (waar het grootste deel van de populatie leeft). Middelen voor het drinkwater en afweermiddelen dienen daarna om nieuwe besmettingen uit te stellen.
| Product | Waar en hoe | Hoe het werkt | Frequentie |
|---|---|---|---|
| Dimeticonspray 750 ml | Op het verenkleed, op 10 cm, tot de veren licht vochtig zijn | Mechanische werking: dimeticon kapselt de mijt in, die niet meer kan bewegen. Zonder chemisch insecticide | Om de 10 dagen indien nodig |
| Ecto Choc Parasites Duo 750 ml | Op de dieren en in het hok (zitstokken, hoeken, strooisel) | Vloeibare film die de parasiet blokkeert. Ingrediënten van plantaardige oorsprong (behalve water) | Afhankelijk van de besmetting, volgens het etiket |
| Diatomeeënaarde spuitbus 750 ml | In kieren, hoeken, onder de zitstokken; dieren en mensen 2 uur weghouden | Mineraal poeder dat de huid van de mijten uitdroogt. Geen resistentie | Zolang het poeder zichtbaar is; na het schoonmaken vernieuwen |
| Diatomeeënaarde 2,5 kg | Uitgestrooid in het hok, de legnesten en het strooisel | Zelfde uitdrogende werking als de spuitbus, voor grote oppervlakken | Bij elke strooiselwissel |
| Pyrethrumpoeder Habitat 500 g | Op looproutes, in kieren van vloer en muren: 25 g/m² | Insecticide van plantaardige oorsprong (pyrethrum) dat op het zenuwstelsel van insecten en mijten werkt | Na elke schoonmaak, of na regen buiten |
| Pounet 1 L | In het drinkwater: 5 ml per liter | Extracten van tijm en boerenwormkruid: geven de dieren een geur die bloedluis afstoot | 7 dagen achter elkaar, daarna 2 dagen om de 15 dagen |
| Afweerpipetten kippen, ganzen, eenden | Aan de basis van de nek: 1 pipet (0,4 ml) per dier onder 4 kg, 2 daarboven | Afweermiddel op basis van margosa en geraniol | Om de 4 weken |
| Afweerpoeder 900 g | Over het hele lichaam, tussen de veren, ook in het hok | Afweermiddel op basis van margosa en geraniol | 1 keer per maand; 1 keer per week bij zware besmetting |
☼ De tip van AnimalParadise
Koop je maar twee producten, kies dan een dimeticonspray voor de kippen en diatomeeënaarde voor het hok. Beide werken mechanisch: de mijten worden niet resistent en er komt geen chemisch insecticide in de omgeving van je kippen. Bewaar de afweermiddelen (Pounet, pipetten, poeder) voor de preventie, zodra de besmetting onder controle is.
Het stappenplan over 3 weken
Kies een droge dag en begin 's ochtends, wanneer de mijten zich in het hok verstoppen.
Dag 0 — Grote schoonmaak
Laat de kippen naar buiten. Verwijder al het strooisel, de mest en de veren, schraap de zitstokken en legnesten, haal uit elkaar wat kan en verbrand of verpak het oude strooisel. Reinig met heet water en laat drogen: een droog en luchtig hok is de grootste vijand van bloedluis.
Dag 0 — Het hok behandelen
Als alles droog is, behandel je alle kieren, naden en de onderkant van de zitstokken (Diatomeeënaarde spuitbus 750 ml of Pyrethrumpoeder Habitat 500 g) en leg je schoon strooisel met Diatomeeënaarde 2,5 kg.
Dag 0 — De kippen behandelen
's Avonds of de volgende dag behandel je elke kip met de Dimeticonspray 750 ml, vooral onder de vleugels, rond de cloaca en op de nek.
Dag 7 en dag 14 — Herhalen
Herhaal de behandeling van hok en kippen om de mijten te raken die intussen zijn uitgekomen. In de zomer (cyclus van 7 tot 10 dagen) sla je geen stap over.
Daarna — Preventie
Doe in het warme seizoen eens per week de avondtest. Gebruik diatomeeënaarde bij elke strooiselwissel en zo nodig een afweermiddel (Pounet 1 L of Afweerpipetten kippen, ganzen, eenden).
Eieren en consumptie: volg altijd de voorzorgsmaatregelen op het etiket van elk product. Mechanisch werkende producten (dimeticon, diatomeeënaarde) bevatten geen chemisch insecticide; vraag bij twijfel over een bepaald product advies aan je dierenarts.
Onze producten tegen bloedluis
Alle onderstaande producten zijn op voorraad in onze rubriek Pluimvee > Behandeling.
Op de kippen
Dimeticonspray 750 ml |
Dimeticonspray 500 ml |
Ecto Choc Parasites Duo 750 ml |
In het hok
Diatomeeënaarde spuitbus 750 ml |
Diatomeeënaarde 2,5 kg |
Diatomeeënaarde 450 g |
Pyrethrumpoeder Habitat 500 g |
Ter preventie
Pounet 1 L |
Pounet 250 ml |
Afweerpipetten x4 |
Afweerpoeder 900 g |
Bekijk de hele rubriek pluimvee-behandeling
Bloedluis, veerluis of kalkpoten? Niet verwarren
| Parasiet | Waar hij leeft | Wat je ziet | Wat te doen |
|---|---|---|---|
| Bloedluis (mijt Dermanyssus) | Overdag in het hok, 's nachts op de kip | Bloedarmoede, bleke kam, minder eieren, grijs poeder onder de zitstokken | Kippen en hok behandelen, 3 keer met 7 dagen tussenpauze |
| Veerluis (echte luis) | Permanent op de kip, in de veren | Kleine beige insecten bij de huid, eitjes vastgekleefd aan de basis van de veren | Vooral de kippen behandelen (Dimeticonspray 750 ml, Afweerpoeder 900 g) |
| Kalkpoten (mijt) | Onder de schubben van de poten | Opstaande schubben, witachtige korsten, verdikte poten | Gal O Cade 200 ml op de poten, Gal O Pat (strooisel) in het strooisel |
Bij twijfel, of als een kip vermagert, lusteloos blijft of niet verbetert na de 3 behandelingen, raadpleeg dan een dierenarts: ernstige bloedarmoede kan gevaarlijk zijn.
Voorkomen dat bloedluis terugkomt
- Een droog, luchtig en licht hok met zo weinig mogelijk kieren (dicht de naden, kies gladde, uitneembare zitstokken).
- Strooisel regelmatig verversen en mengen met diatomeeënaarde.
- Quarantaine voor elke nieuwe kip en controle van tweedehands materiaal (kisten, legnesten).
- De avondtest elke week van de lente tot de herfst: hoe vroeger je ingrijpt, hoe eenvoudiger.
Veelgestelde vragen
▪ Steekt bloedluis ook mensen?
Ze kunnen af en toe mensen steken en jeuk veroorzaken (dermatitis), maar ze leven niet op mensen. Draag handschoenen en lange mouwen om een besmet hok schoon te maken.
▪ Hoe lang duurt het om ervan af te komen?
Reken op minstens 3 weken behandeling (dag 0, dag 7, dag 14) en daarna regelmatige controle. Een oude besmetting kan meer rondes vragen.
▪ Waarom komt bloedluis terug na een behandeling?
Omdat één behandeling de eitjes niet bereikt en volwassen mijten die in het hok verstopt zitten maandenlang zonder voedsel overleven. Vandaar de herhaalde behandeling en de grondige schoonmaak van het hok.
▪ Is diatomeeënaarde alleen genoeg?
Ze is erg nuttig in het hok, maar werkt alleen waar ze is aangebracht en zolang ze droog blijft. Combineer ze tijdens de aanvalsfase met een behandeling van de kippen.
▪ Doodt kou de bloedluis?
Nee. Onder 9 °C stopt hun ontwikkeling, maar ze overleven en worden weer actief zodra het warmer wordt. Daarom maak je aan het einde van de winter grondig schoon.
▪ Mag je kuikens of broedse kippen behandelen?
Lees het etiket van elk product: daar staan de toegestane leeftijden en toepassingen. Bij een broedse kip behandel je bij voorkeur het nest en het hok in plaats van het dier, en vraag je bij twijfel je dierenarts om advies.
✎ Bronnen
Laboratoire Francodex — productfiches: dimeticonspray tegen ongedierte (dimeticon 38 g/l, aloë vera 5 g/l, om de 10 dagen herhalen), Ecto Choc Parasites Duo, diatomeeënaarde (spuitbus en poeder), pyrethrumpoeder Habitat (25 g/m²), Pounet (tijm en boerenwormkruid), afweerpipetten en -poeder (margosa en geraniol); WikiVet (fr.wikivet.net) — Dermanyssus gallinae: stadia, levenswijze, overleving, klinische tekenen, risico voor de mens; Diatosphère — levenscyclus van de bloedluis naargelang de temperatuur en overleving tot 9 maanden; Animalis — tips voor opsporing en schoonmaak van het kippenhok.
Deze gids is informatief en vervangt het advies van een dierenarts niet. Volg altijd de gebruiksaanwijzing en voorzorgsmaatregelen op het etiket van elk product.